KURUMSAL

Endokrinoloji (Dahiliye)

Endokrinoloji, hormonlar ve hormonal hastalıklarla uğraşan, ve bu hastalıkların ilaçla tedavisini gerçekleştiren bilim dalıdır. Hormon sistemi vücudumuzu doğumdan itibaren etkiler. Beyin ve böbrek üstü bezi gibi birbirinden yer olarak uzak, farklı organların ahenk içinde çalışmasını sağlar.

Solunum, kalp ve dolaşım, sindirim, boşaltım ve iskelet sistemleri kendi içlerinde çalışıp birbirlerini zaman zaman etkilerken, endokrin sistem tüm bu sistemlerin hücreleri arası iletişim ve etkileşimini; hızını, düzenini, metabolizmayı, büyüme ve gelişmeyi, cinsel gelişimi ve daha nice işlevi üstlenir. Bu işlevler çoğu kez çok yavaş işleyen mekanizmalarla birbirine bağlıdır.

Hormonlar salgı bezleri tarafından üretilip kan dolaşımına verilir. Etkileyeceği organ ve hücrelere kan yolu ile taşınır. Hormon üreten salgı bezleri şunlardır: Hipotalamus, hipofiz, tiroid, paratioid, böbrek üstü bezleri ve üreme bezleri.

Bunlar dışında bazı organların içinde farklılaşmış hücre grupları da hormon üretebilir: Örneğin akciğerler, böbrekler, deri, kalp ve karaciğerde de bazı hormonlar üretilmektedir. Ayrıca pankreasta da sindirim enzimleri dışında insülin üreten bölgeler vardır.

Endokrin sistem organları olan iç salgı bezlerinin salgıladıkları hormonların azlığı fazlalığı ve bu bezlerin tümörleri endokrinolojinin konularıdır. Bunların yanında diyabet (şeker hastalığı), obezite (şişmanlık), beslenme ve diyet, kolesterol ve trigliserid (kan yağları) yüksekliği, ürik asit yüksekliği, metabolik sendrom, vitaminler (özellikle D vitamini) ve minerallerin metabolizması (özellikle kalsiyum) ve osteoporoz (kemik erimesi) gibi metabolizma hastalıkları endokrinolojinin alanına girmektedir.

Endokrin hastalıklar toplumda en sık görülen hastalıklardır ;

  • Şeker hastalığı (diabetes mellitus),
  • Tiroid bezi hastalıkları (guatr, hiper / hipotiroidi, tiroid kanseri),
  • Şişmanlık (obezite),
  • Metabolik sendrom,
  • Hipotalamus ve hipofiz hastalıkları (büyüme hormonu, prolaktin, ACTH ve kortizol, antidiüretik hormon hastalıkları),
  • Böbreküstü (adrenal) bezi hastalıkları (adrenal yetmezlik, cushing hastalığı, aldosteron hormon bozuklukları),
  • Metabolik kemik hastalıkları (osteoporoz, osteomalazi, paget hastalığı),
  • Hipertansiyon,
  • Kolesterol bozuklukları,
  • Hirşutizm (kıllanma),
  • Polikistik over sendromu,
  • Testis ve yumurtalık işlev bozuklukları (hipogonadizm, kısırlık, cinsel işlev bozuklukları, cinsel gelişim bozuklukları)

En sık endokrin hastalıklar ve bozukluklar nelerdir?

Diyabet
Diyabeti olan hastaların kanlarında çok fazla şeker vardır. Son çalışmalar kan şekeri kontrolünün diyabetin yol açabileceği ciddi problemleri önlemeye yardımcı olabileceğini göstermiştir. Bu problemler gözler, böbrekler ve sinirlerle ilgilidir ve kan şekeri ayarı iyi olmayan hastalarda  körlüğe, böbrek yetersizliğine ,dialize veya gangrenlere  yol açabilirler.


Tiroid
Tiroid bozukluğu olan hastaların sıklıkla enerji seviyeleriyle ilgili problemleri vardır. Bunun yanında kas sertliği, duyu bozuklukları , kilo kontrolü ve sıcak veya soğuğa karşı toleransla ilgili problemleri de olabilir. Endokrinologlar tiroidin fazla veya az çalışmasından kaynaklanan tiroid hormonu fazlalığı (hipertiroidi) veya düşüklüğü (hipotiroidi) olan hastaları tedavi ederler. Hastaların hormon dengesini sağlamaya ya tiroid hormonu vererek ya da fazla hormonu bloke ederek yardımcı olurlar. Endokrinologlar ayrıca tiroid nodüllleri, tiroid kanseri ve büyümüş tiroid dokusunu (guatr) tedavi etmek için de eğitim alırlar. 

Kemik
Kemikleri yumuşatan erişkinde osteomalazi (çocuklukta Raşitizm) ve osteoporoz, kalsiyum dengesini bozan ve osteoporoz geliştiren paratiroid hastalıkları endokrinologların tanı koyup tedavi ettikleri kemik hastalıklarıdır. Osteoporoz iskeleti zayıflatan bir hastalıktır. Kemik dokuyu bazı hormonların koruyucu bazı hormonların bozucu etkisi vardır. Hormon seviyeleri anormal olduğunda, kemikler kalsiyum kaybedip zayıflayabilir. Kadınlarda menopoz ve erkeklerde testis fonksiyonlarının kaybı ve yaşlanma, sizi kemik kırıkları için riskli bir duruma getirebilir. 

Üreme/kısırlık
Dünyada yaklaşık her on çiftten biri çocuk sahibi olamamaktadır. Endokrin araştırmaları binlerce çiftin çocuk sahibi olmasına yardımcı olmuştur. İnfertiliteye sebep olabilecek hormon bozukluklarının tanısı ve tedavisi gerçekleştirilir. Üreme endokrinolojisinde tedavi edilen problemler, menopoz şikayetleri, adet düzensizlikleri, polikistik over sendromu (PKOS), premenstural sendrom ve impotansı (cinsel güçsüzlük) içerir. 

Obezite ve Fazla Kilo

Fazla kilolu ve obez hastalar, metabolik ve hormonal problemler nedeniyle araştırıp tedavi edilir. Obez kişilerde çok fazla vücut yağı var demektir. Tiroid, adrenal, over ve hipofiz bozuklukları obeziteye sebep olabilir. Obeziteyle ilişkili insülin direnci ve genetik problemler değerlendirilir ve tedavi edilir.

Hipofiz bezi

Hipofiz sıklıkla vücudun ana salgılayıcı bezi olarak isimlendirilir çünkü diğer salgı bezlerinin kontrolü ondadır. Hipofiz bazı önemli hormonları üretir. Hipofiz hormonlarının fazlalığı ya da azlığı, infertilite, menstural bozukluklar, büyüme bozuklukları( aşırı büyüme veya kısa boy), kortizon dengesizlikleri (şişmanlık veya zayıflık), prolaktin fazlalıklarına yol açabilir. Bu durumların önemli bir kısmı ilaçlarla kontrol edilebilir. Cerrahiye ihtiyaç duyan hastalar ise ilgili bölüme yönlendirilir.

Büyüme
Çocuklar ve yetişkinler yeterli büyüme hormonu olmamasından etkilenirler. Pediatrik endokrinologlar, kısa boy ve diğer büyüme bozukluklarına yol açan endokrin bozuklukları olan çocukları tedavi ederler. Büyüme hormonu eksikliği olan yetişkinler duygusal stres ve halsizlik yaşarlar. Bu kişiler için güvenli ve etkili büyüme hormonu  tedavisi mevcuttur. 

Hipertansiyon

Hipertansiyon, yüksek kan basıncı demektir ve kalp hastalığı için bir risk faktörüdür. İnsanların %10'undan fazlası, adrenal bezde sentezlenen bir hormon olan, aldosteronun fazlalığı nedeniyle yüksek kan basıncına sahiptir. Bu vakaların yaklaşık yarısının cerrahi ile çıkarılabilecek dokuları vardır. Metabolik sendrom veya nadir bir adrenal bozukluk olan feokromositoma da hormon dengesizliğine yol açarak hipertansiyona neden olabilir. Tüm bu durumlar başarılı bir şekilde tedavi edilebilir. 

Guatr veya tiroid hastalığı, boy kısalığı, tüylenme, obezite, aşırı terleme, kemik erimesi, şeker hastalığı (diyabet) ve diğer hormon hastalıkları  tanı ve tedavisi  için endokrin uzmanına başvurunuz.